Lees-, schrijf- en rekenstoornissen

Lees-, schrijf- en rekenstoornissen (dyslexie, dysorthografie en dyscalculie) vinden hun oorsprong in tekorten in het taalvermogen van het kind, terwijl er sprake is van een normale intelligentie. Het kind heeft dan problemen met het omzetten van de gesproken taal in geschreven taal (spellen). Maar ook het omzetten van schrijftaal naar spraak (lezen) verloopt moeilijk. Bij rekenstoornissen is er sprake van een achterstand voor specifieke rekenvaardigheden. In overleg met ouders en school kan een contract met compenserende maatregelen bij specifieke leerstoornissen opgesteld worden.

Dyslexie

Bij sommige kinderen lijkt het wel alsof ze te vroeg beginnen met leren lezen. Ze bezitten niet de rijpheid om tot lezen te komen. Veel problemen van leesgestoorde kinderen kunnen we koppelen aan de thema’s “horen en zien”. Het gaat niet om stoornissen in het oog of het oor zelf, het probleem ligt een stap verder, nl. in de hersengebieden die deze indrukken moeten verwerken.

Kenmerken van leesgestoorde kinderen zijn:

  • De visuele waarneming verloopt vertraagd. Aanvankelijk worden b/d, n/u en ei/ie verwisseld. Later blijkt dat ze radend lezen.
  • De auditieve waarneming verloopt globaal en diffuus. Het herkennen en samenvoegen van losse klanken tot woorden is onvolledig.
  • Het lezen gebeurt spellend en moeizaam.
  • Ze hebben vaak moeilijkheden met de waarneming van de volgorde in de tijd (temporele ordening). Ze horen niet welke letter er eerst komt en welke erna.
  • Ze hebben moeite met waarneming in de ruimte, begrippen zoals links-rechts en voor-achter zijn niet geïntegreerd (ruimtelijke oriëntatie).
  • Ze vertonen soms aandachts- en concentratie-moeilijkheden waardoor de inprenting en het geheugen op lange termijn slechter functioneren.

Leesvaardigheid speelt een belangrijke rol in ieders leven. Dit geldt niet alleen voor de lagere school, maar ook in het voortgezet onderwijs en het latere beroepsleven. De basis van de leesvaardigheid wordt reeds gelegd in de derde kleuterklas. In het eerste leerjaar bepaalt het aanvankelijke lezen de evolutie van dit leesproces.

"Studeren met dyslexie", een documentaire van dertig minuten van Fabio Wuytack in opdracht van de Beleidscel Diversiteit en Gender - UGent, in samenwerking met de vzw BSH/Cursief.

De documentaire brengt het verhaal van jonge professionals met dyslexie die hun studies aan de universiteit volbrachten en boeiende carrières uitbouwden. Ze getuigen over de obstakels uit hun studententijd.
Een team deskundigen koppelt de verhalen van de professionals aan het onderzoek rond dyslexie vandaag. Een smeltkroes van intense getuigenissen, wetenschappelijk onderzoek en de dagdagelijkse praktijk zorgt voor een boeiende kijkervaring. "Studeren met dyslexie" is een absolute aanrader voor iedereen die komaf wil maken met vooroordelen rond dyslexie.

Dysorthografie

Visueel dyslectische kinderen gebruiken vooral de linker hemisfeer (taalhelft van de hersenen) en zijn minder in staat tot waarnemen van ruimtelijke patronen (rechter hemisfeer). Vaak ontbreekt het hen aan een visueel woordbeeld. Dit is vooral hinderlijk wanneer verschillende klanken min of meer op dezelfde manier geschreven worden, vb. ei/ie, ou/au of g/ch.

Bij kinderen met auditieve dyslexie zien we dat klanken zoals v/f, s/ z, eu/ui enz. verwisseld worden. Ook treden moeilijkheden op met open en gesloten lettergrepen.

Het niet integreren van de spellingsregels en tot uiting komen van deze problematiek bij het leren van vreemde talen  is een kenmerk van spellingszwakke kinderen. In de praktijk worden ook lees- en spellingsproblemen in het Frans en of Engels behandeld.

Dyscalculie of rekenstoornissen

Er is sprake van een rekenstoornissen wanneer de rekenresultaten, gemeten met een gestandaardiseerde individueel afgenomen test, opvallend onder het verwachte niveau behorend bij de schoolopleiding en de verstandelijke begaafdheid van het kind liggen. Dit probleem interfereert dan in belangrijke mate met de schoolresultaten of de dagelijkse bezigheden waarvoor rekenenvereist is. De rekenproblemen zijn niet het gevolg van een probleem met het zicht, het gehoor of een neurologische stoornis.

Het komt voor dat het kind de inhoud van bewerkingen niet visueel kunnen voorstellen. Het leert de bewerkingen uit het hoofd zonder ze te begrijpen. Vaak komt het niet tot cijferen, kan het de 10 niet overbruggen, heeft het geen inzicht in vraagstukken, mist het inzicht in de structuur van de bewerkingen of heeft het een onvoldoende voorraad aan oplossingssystemen.

'De leesproblemen
van kinderen met
dyslexie vallen het
meest op bij
hardop lezen.'

Groepspraktijk Kompas gebruikt 'sprint’

Sprint is een softwareprogramma dat dient als hulpmiddel bij leerproblemen zoals dyslexie en dysorthografie.

Kinderen met dyslexie/dysorthografie hebben vaak nood aan STICORDI-maatregelen. STICORDI staat voor stimuleren, compenseren, remediëren, relativeren en dispenseren.

Wanneer kinderen een ernstige leerstoornis vertonen en andere STICORDI-maatregelen onvoldoende blijken, kan Sprint in de klas gebruikt worden. Dit gebeurt steeds in overleg met de school en uw logopedist.

Lees meer